Quân sự

Những chiến công hiển hách của Lực lượng vũ trang huyện Châu Phú

11:41 24/04/2020

    

Trích bài viết Lịch sử LLVT huyện Châu Phú giai đoạn 1945-2015

     Sau khi Hiệp định Paris được ký kết ngày 27-01-1973, Mỹ rút toàn bộ quân về nước chấm dứt ném bom phá hoại miền Bắc. Thế nhưng trên địa bàn tỉnh An Giang, lực lượng địch vẫn còn mạnh, liên tục hành quân, lấn đất cắm cờ lấn chiếm vào vùng căn cứ cách mạng; tăng cường bắt lính, tổ chức hành quân lấn chiếm vào vùng căn cứ, lập thêm đồn bót... Mặt khác, địch sử dụng chiêu bài tôn giáo phục vụ âm mưu bình định lấn đất giành dân.

     Ở huyện Châu Phú, địch lập đồn Bà Bài do một trung đội nghĩa quân đóng giữ, đắp thêm 06 ụ phòng vệ dân sự ở xã Vĩnh Tế, đưa 02 trung đội nghĩa quân lên chốt ở cánh đồng biên giới. Tổ chức gần 100 cuộc hành quân càn quét lớn nhỏ vượt biên, sử dụng trực thăng, biệt kích, B52 đánh phá căn cứ ven biên giới gây cho cách mạng nhiều thiệt hại. Một mặt, tăng cường hành quân cảnh sát dùng xe máy bắt lính lẻ tẻ từng nhà, trung bình 3 ngày/cuộc; đưa sĩ quan trực tiếp mở lớp huấn luyện phòng vệ dân sự tại xã từ 3 đến 4 tuần lễ. Đẩy mạnh hoạt động bình định, chiến tranh tâm lý, mở 03 lần đại hội chiêu hồi ở núi Sam, qui tụ khoảng 100 người dân tham gia.

     Về phía ta tuy còn gặp nhiều khó khăn, nhưng đang đứng trước thuận lợi trong khí thế phấn khởi dâng cao của cán bộ, chiến sĩ và quần chúng khi có Hiệp định Paris. Địch thì tinh thần hoang mang sa sút. Sau khi học tập Chỉ thị 02/CT-73 của Trung ương Cục, huyện xác định rõ tính chất chiến trường của địa phương là vùng yếu tôn giáo nên phải lấy phương châm hoạt động vũ trang làm hậu thuẫn cho đấu tranh chính trị thực hiện nhiệm vụ chính.

     Vào tháng 01-1973, trong kế hoạch tác chiến của tỉnh, một bộ phận địa phương quân huyện nhận nhiệm vụ xuống cánh đồng Thạnh Mỹ Tây và Mỹ Đức, phân thành từng tổ kết hợp với cán bộ chính trị, đột vào một số ấp của các xã Khánh Hòa, Mỹ Đức, Thạnh Mỹ Tây móc nối xây dựng cơ sở. Một bộ phận còn lại kết hợp hai xã Vĩnh Tế, Vĩnh Nguơn, nghiên cứu đánh bung ra ở ấp Vĩnh Xuyên I (Vĩnh Nguơn), đột vào ấp Vĩnh Khánh, Vĩnh Tây (Vĩnh Tế) phát động tổ chức quần chúng đấu tranh.

Responsive image
 

     Thực hiện Nghị quyết về thời cơ của Trung ương Cục và kế hoạch của tỉnh, 05 đội vũ trang công tác của huyện về các xã Vĩnh Nguơn, Vĩnh Tế, phát động quần chúng, đứng chân ở biên giới móc cơ sở, đón gặp hàng trăm quần chúng để tuyên truyền về Hiệp định, phát động đấu tranh tố cáo buộc địch phải thi hành. Trong tháng 3/1973, huyện nắm được 45 thanh niên, xây dựng 01 nhóm đọc báo công khai, 01 nhóm văn nghệ quần chúng, 01 nhóm nữ thanh niên chống quân sự hóa, 01 nhóm thiếu nhi 11 em ở Vĩnh Tế…

     Sau khi có thông cáo chung, ngày 13-6-1973, phong trào cách mạng có bước chuyển biến mới; qua tấn công chính trị, binh vận của ta, tư tưởng binh tề nhất là số tại chỗ có phân hóa. Bọn ác ôn hoang mang, bọn lính đồn bót ở Vĩnh Nguơn, Vĩnh Tế không bắn khi cách mạng phát loa tuyên truyền chính sách 10 điểm của Chính phủ lâm thời miền Nam Việt Nam, cho đồng bào đi lại làm ăn, lên biên giới, bao che thanh niên trốn lính, giảm đi càn quét... Tuy bọn ác ôn thúc đẩy bên dưới liên tục hoạt động đánh phá, nhưng số này chỉ làm chiếu lệ. Công tác binh vận, bằng đấu tranh, tranh thủ, ta giữ được 15 thanh niên không bị bắt lính. Trong năm 1973, đội vũ trang công tác huyện phối hợp với bộ đội tỉnh, đột kích vô 4 xã: Vĩnh Tế, Vĩnh Nguơn, Mỹ Đức, Khánh Hòa tổ chức học tập và phát động hàng trăm quần chúng. Địa phương quân huyện đưa một tổ bám cánh đồng Mỹ Đức. Du kích Vĩnh Tế đánh mìn, lựu đạn 2 lần diệt trưởng cuộc cảnh sát, 2 tên bình định ác ôn.

     Vượt qua muôn trùng khó khăn, thiếu thốn, hy sinh, cán bộ, chiến sĩ huyện nhà tiếp tục kiên trì bám giữ địa bàn, bảo tồn lực lượng. Cuối năm 1973, lực lượng vũ trang huyện phát triển thêm 14 chiến sĩ; thực hiện công tác binh vận làm rã ngũ 102 binh sĩ các sắc lính.

Responsive image
 

     Vào đầu năm 1974, bên cạnh đấu tranh chính trị, binh vận ta đã tranh thủ 3 phòng vệ dân sự ấp Bình Hưng, Bình Mỹ, một trưởng toán phòng vệ dân sự, 1 trưởng ấp ở Bình Chánh (Bình Long) đồng tình ủng hộ quần chúng. Địa phương quân huyện phục kích 2 trận đánh cảnh sát tuần tiễu hành quân và 2 lần đột vô ấp hỗ trợ cơ sở phát động quần chúng. Du kích mật Vĩnh Tế bám địa bàn đánh 5 trận làm chết 1, bị thương 8 tên Bình định và cảnh sát.

     Bước vào chiến dịch mùa khô năm 1974 - 1975, theo kế hoạch và quyết tâm của tỉnh, lực lượng vũ trang huyện Châu Phú phải phát triển thêm số lượng 03 đội vũ trang tuyên truyền, mỗi đội 15 chiến sĩ. Tháng 11-1974, đồng chí Lê Văn Cường (Bảy Cường), Huyện đội trưởng, cùng một số đồng chí nhận nhiệm vụ xuống công tác ở ấp Bình Chơn, xã Bình Mỹ. Các đồng chí lọt vào vòng phục kích của địch và chiến đấu dũng cảm. Đồng chí Lê Văn Cường và đồng chí Phước bị địch bắn hy sinh. Đồng chí Bảy Cường hy sinh là tổn thất rất lớn cho lực lượng vũ trang huyện nhà. Những tháng cuối năm 1974, đội vũ trang công tác huyện gồm 10 chiến sĩ, hệ quân sự toàn huyện có 28 đồng chí, trong đó địa phương quân 17 chiến sĩ, lực lượng du kích bí mật 18 đồng chí. Thực hiện chỉ đạo của Ban cán sự huyện, cán bộ, chiến sĩ đột vô xã, ấp tấn công chính trị, binh vận, vũ trang tuyên truyền, học tập, phát động quần chúng, diệt tề trừ gian, treo cờ, rải truyền đơn, đánh đồn bót, phá lộ giao thông...

     Cuối tháng 12-1974, địch mở cuộc hành quân với lực lượng 08 trung đội bảo an, dân vệ vào cánh đồng chuối nước thuộc xã Mỹ Đức. Đồng chí Lưu Hồng Hạnh (Út Hạnh) chỉ huy địa phương quân huyện có 09 đồng chí đào công sự và chiến đấu suốt 1 ngày. Địch rút lui sau khi chết 01 tên, bị thương 06 tên, ta lấy 1 súng IR16. Bộ đội bị thương 1 chiến sĩ và rút về căn cứ. Trên đường đi lọt vào ổ phục kích của địch, anh em chiến đấu quyết liệt mở đường thoát. Đồng chí Sáu Nhỏ bị thương gãy chân được đồng bào che giấu chăm sóc, sau đó tìm cách đưa về rừng tràm an toàn.

     Hưởng ứng chủ trương Tổng tấn công và nổi dậy mùa xuân năm 1975, Huyện ủy Châu Phú được thành lập do đồng chí Nguyễn Văn Trinh làm Bí thư. Đồng chí Lưu Hồng Hạnh - Ủy viên Thường vụ, Huyện đội trưởng được phân công chịu trách nhiệm giải phóng chi khu Châu Phú. Để chuẩn bị cho chiến dịch, Huyện đội Châu Phú từ cánh đồng Thạnh Mỹ Tây dời về căn cứ Ô Long Vĩ tổ chức chu đáo công tác hậu cần và các mặt khác. Sau đó, Ban chỉ huy cho 02 trinh sát đi đón các đồng chí Huyện ủy về đứng chân tại đây trực tiếp chỉ đạo chiến dịch.

     Bước vào chiến dịch, cán bộ Đảng, đoàn thể, binh vận... tích cực, phấn khởi và sẵn sàng tinh thần làm tốt nhiệm vụ tấn công giải phóng huyện. Địa phương quân huyện do đồng chí Lưu Hồng Hạnh chỉ huy có 07 chiến sĩ, du kích các xã được 34 chiến sĩ sẵn sàng phối hợp giải phóng xã, huyện.

     Tối ngày 29-4-1975, đồng chí Lưu Hồng Hạnh nhận được thư đồng chí Nguyễn Chí Linh - Phó Bí thư, chuyển lệnh Huyện ủy điều địa phương quân về căn cứ huyện. Trên đường đi, các đồng chí bắt radio nghe Dương Văn Minh đầu hàng trưa ngày 30-4-1975 nên bộ phận địa phương quân gồm 04 đồng chí cùng thống nhất trở lại giải phóng chi khu và xã Mỹ Đức. Chiều ngày 30-4-1975 lực lượng huyện đã có mặt tại Đồng Lâm (đồng tràm Huệ Đức). Đội vũ trang công tác dùng loa kêu gọi địch trong các đồn ra hàng, đồng thời, địa phương quân vây ép làm áp lực. Trước thái độ ngoan cố của chúng, ta nổ súng bắn chết 02 tên lính. Sau đó, các đồng chí về Mỹ Đức gặp cơ sở nắm tình hình. Địch lúc này đã hoang mang rệu rã; tình hình rất thuận lợi nhưng lực lượng ta ít, chỉ có 04 đồng chí, do đó đồng chí Lưu Hồng Hạnh phát động nhân dân hợp cùng địa phương quân nổi dậy.

     Vào lúc 03 giờ 30 sáng, ngày 01-5-1975, lực lượng cách mạng bao vây, bức hàng đồn tam giác Mỹ Thiện (Mỹ Đức). Địch ra hàng, ta thu được 21 súng AR.15, 1 M.79. Đến 04 giờ 30 phút, bộ phận địa phương quân bám sát chi khu, phát động đồng bào bao vây, kêu gọi địch đầu hàng. Ta đưa thân nhân, vợ con vào lôi kéo, vận động binh sĩ. Trước tình thế đó, trung đội bảo an đóng giữ chi khu bỏ vũ khí chạy tán loạn. Lực lượng cách mạng vào chiếm lúc 05 giờ sáng và treo cờ Mặt trận dân tộc giải phóng ở cột cờ chi khu. 15 phút sau, 01 đoàn xe địch 25 chiếc chở lính từ hướng Châu Đốc chạy xuống. Ta chặn đánh trong khu vực Mỹ Đức diệt 02 tên, bắt sống 02 trung úy, thu 50 súng, 12 xe GMC.

     Trong lúc đó, bọn bảo an quân lấy tổng hành dinh của Hai Ngoán ở Cái Dầu làm cứ điểm tập trung tàn quân các nơi chạy về, tổ chức lực lượng phản kích lại cách mạng. 15 giờ chiều ngày 01-5-1975, địch tập trung tàn quân do 02 thiếu tá, 01 đại úy chỉ huy kết hợp với hơn 300 bảo an quân do Tám Thông (em Hai Ngoán) chỉ huy, có 3 xe nồi đồng, 4 GMC kéo lên Mỹ Đức hòng chiếm lại chi khu, nhưng bị Lực lượng cách mạng bố trí phục kích bên kia cầu Đức Hòa chặn đánh diệt 02 tên, làm bị thương 04 tên, chúng tháo chạy về Cái Dầu. Ta hy sinh 01 chiến sĩ, bị thương 01. 

     Sáng 02-5-1975, quân giải phóng tổ chức lực lượng từ Châu Đốc đánh xuống, Châu Thành đánh lên tấn công tổng hành dinh Cái Dầu. Địch ở đây một số chạy vào kinh 7, kinh 8 Bình Mỹ; kinh xáng Vịnh Tre; ấp Long Châu, Bình An, Thạnh Lợi, xã Thạnh Mỹ Tây, một số  chạy qua Tổ Đình (Hòa Hảo). Trưa ngày 02-5-1975, quân giải phóng kéo xuống xã Mỹ Đức, đến đầu cầu kinh xáng Vịnh Tre đụng địch, nổ súng. Địch bỏ chạy tan tác, ta truy kích và chiếm Bến Cát (khu quân sự Mỹ). Đến chiều, lực lượng chiếm dinh Hai Ngoán, giải phóng 3 xã Bình Long, Bình Mỹ, Vĩnh Thạnh Trung, hơn 300 tên đầu hàng, thu 25 xe GMC. Ngày 03-5-1975, quân ta giải phóng xã Thạnh Mỹ Tây. Tại Ô Long Vĩ, địch co cụm lại khoảng 30 - 40 tên. Địa phương quân huyện phối hợp với Tiểu đoàn 2 tỉnh đánh, bao vây đồn Long Châu, buộc địch ra hàng. 

     Như vậy, huyện Châu Phú được hoàn toàn giải phóng vào ngày 03-5-1975. Tổng số địch ra đầu hàng và trình diện là 9.012 người, vũ khí thu được 2.346 khẩu, có 04 pháo 105 ly.

     Trải qua 21 năm kháng chiến chống Mỹ, Lực lượng vũ trang huyện Châu Phú đã kiên cường bám đất, bám dân xây dựng lực lượng cùng với lực lượng chính trị, binh vận hình thành thế 3 mũi tấn công địch trong vùng địch tạm chiếm, vùng tôn giáo, góp phần cùng quân dân cả tỉnh, cả nước làm nên chiến thắng vẻ vang giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước.

     Qua tổng kết cuộc kháng chiến cho thấy, lực lượng vũ trang huyện độc lập tác chiến trên 180 trận, phối hợp cùng lực lượng tỉnh, quân khu trên 60 trận. Diệt gần 1.000 tên địch (có 5 cố vấn Mỹ), bắt sống trên 300 tên, làm bị thương hàng trăm tên và làm tan rã hàng ngàn tên địch. Bắn rơi, bắn trúng 3 máy bay và trực thăng, làm chìm, hư 4 tàu thuyền các loại, hủy 2 khẩu pháo, 30 lượt đồn bót, trạm kiểm soát và bắn cháy 13 xe bọc thép cùng nhiều phương tiện quân sự khác. Thu được trên 3.500 khẩu súng, trên 30 tấn đạn và quân trang, quân dụng; vận động được hàng ngàn binh lính, phòng vệ dân sự đào, rã ngũ; trên 2.000 người tòng quân vào du kích, các đơn vị vũ trang huyện, tỉnh.

     Trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ cứu nước, lực lượng vũ trang địa phương Châu Phú đã không ngừng lớn mạnh và trưởng thành trong điều kiện vô cùng khó khăn, ác liệt. Cũng trong hoàn cảnh đó hầu hết cán bộ, chiến sĩ đã quyết chiến, quyết thắng, thậm chí anh dũng hy sinh, để đi đến mục tiêu cuối cùng của sự nghiệp cách mạng là giải phóng quê hương, đất nước. Chính vì vậy, lực lượng vũ trang địa phương Châu Phú đã xây đắp nên truyền thống anh hùng trong chiến đấu và chiến thắng mọi kẻ thù xâm lược. Truyền thống anh hùng đó được kết tinh bởi những hành động anh hùng, hy sinh của các cán bộ, chiến sĩ trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ, cứu nước như: anh hùng LLVT, liệt sĩ  Đào Hữu Cảnh; anh hùng LLVT, liệt sĩ Lê Văn Cường, truyền thống anh hùng đó còn là sự hy sinh thầm lặng của các Mẹ Việt Nam Anh hùng đã sẵn sàng nhận nỗi đau thương, mất mát cho riêng mình, nuôi giấu cán bộ, bộ đội, hy sinh chồng, con của mình cho sự nghiệp cách mạng. Những đóng góp của lực lượng vũ trang và nhân dân huyện Châu Phú xứng đáng được chủ tịch nước phong tặng danh hiện “anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân” cho Đảng bộ huyện Châu phú ngày 28.5.2010./.

Đỗ Thanh Phong - Ban Tuyên giáo Huyện ủy Châu Phú

các tin khác