Văn hóa

Giới thiệu về Đền thờ Trần Văn Thành - di tích được xếp hạng cấp quốc gia

02:01 19/02/2020

    

Quản Cơ Trần Văn Thành sinh khoảng năm 1818 trong một gia đình trung nông ở ấp Bình Phú, làng Bình Thạnh Đông, tổng An Lương, quận Châu Phú Hạ, tỉnh Châu Đốc (nay là xã Phú Bình, huyện Phú Tân, tỉnh An Giang).

 

     Vào khoảng năm 1840, Trần Văn Thành đã gia nhập vào quân đội nhà Nguyễn. Nhờ có khả năng quân sự, ngay từ khi mới nhập ngũ Trần Văn Thành đã được phong suất đội chỉ huy 50 người, từng đóng quân ở Chân Lạp (Campuchia ngày nay). Lúc này, Nặc Ông Đôn, em vua Cao Miên, nhờ cậy quân Xiêm La giúp sức, đã khởi quân của Trần Văn Thành đánh nhau với giặc hơn 30 trận quanh vùng Thất Sơn. Tiêu biểu nhất là trận Láng Cháy, Trần Văn Thành đã khéo léo dùng tình thân hữu lân bang thu phục được hai tướng Chân Lạp là Thạch Vôi và Ácha Xoa (Thạch Bướm), phá vỡ âm mưu chia rẽ Việt-Chân Lạp của Xiêm. Năm 1845, trong một trận chiến đấu quyết liệt với Xiêm, khi các tướng lĩnh của triều đình nhà Nguyễn như Nguyễn Tri Phương, Nguyễn Công Nhàn, Phạm Văn Điển, Nguyễn Văn Nhân, phối hợp với binh lực của An Giang, trong đó có đội quân do Trần Văn Thành chỉ huy đã đánh cho quân Xiêm đại bại. Sau trận này, Trần Văn Thành được thăng từ chức đội lên Chánh quản cơ, điều khiển hơn 500 binh sĩ, đóng quân ở Châu Đốc để canh phòng người Chân Lạp hay sang cướp phá, giữ gìn biên giới phía Tây Nam. Ông đã dày công bình định xứ sở, đem lại an ninh cho nhân dân.

Responsive image
 

     Năm 1846, Nặc Ông Đôn quy phục nhà Nguyễn. Cuối năm Đinh Mùi (1847), xét thấy tình hình biên giới Tây Nam đã ổn định, thực hiện chính sách “ngụ binh ư nông”; triều đình cho giải ngũ một số binh sĩ, trong đó có cơ biền của Trần Văn Thành. Trước khi về lại quê nhà, ông được ban thưởng nhiều phẩm vật cùng một tờ chiếu khen là “Quản cơ tinh binh”. 

     Năm 1849, Trần Văn Thành gia nhập giáo phái Bửu Sơn Kỳ Hương do Đoàn Minh Huyên (Phật Thầy Tây An) sáng lập năm 1849. Từ 1851, khi Đoàn Minh Huyên bị bắt buộc phải đến tu tại chùa Tây An (Châu Đốc); nghe lời thầy, ông mang theo vợ con rời Cồn Nhỏ (Bình Thạnh Đông) đến vùng Nhà Bàng sau này, rồi đến Láng Linh (Châu Phú) lập trại ruộng để lo việc khẩn hoang.

     Năm 1862, giặc Pháp sau khi chiếm ba tỉnh miền Đông, lăm le chiếm nốt ba tỉnh miền Tây. Vua Tự Đức liền ra lời kêu gọi các sĩ dân nơi đây cùng hợp tác chống ngăn quân xâm lược. Hưởng ứng lệnh vua, Trần Văn Thành trở lại đội ngũ. Ông lập căn cứ ở vùng Láng Linh chống Pháp (xưa thuộc phủ Tân Thành, huyện Vĩnh An) nay là huyện Châu Phú, tỉnh An Giang. Địa bàn hoạt động của ông kéo dài từ cánh đồng Láng Linh đến khu rừng Bảy Thưa (giữa Long Xuyên, Châu Đốc), bản doanh đặt tại trung tâm rừng Bảy Thưa với danh hiệu là Hưng Trung Doanh.

     Năm 1867, khi quân Pháp chiếm An Giang, Trần Văn Thành với lòng yêu nước nồng nàn và ý chí quật cường đã tổ chức nghĩa quân cùng nhân dân chống lại quân xâm lược,... Sau cuộc tấn công đồn Châu Đốc không thành, ông cùng nghĩa quân và gia đình rút vào vùng đồng trủng Láng Linh lập chiến khu Bãi Thưa. Lực lượng nghĩa binh được đặt tên là Gia Nghị gồm rất nhiều thành phần tiếp tục phất cờ khởi nghĩa chống Pháp và liên tục tấn công vào các nơi chiếm đóng của quân Pháp ở xung quanh Bãi Thưa, dọc theo sông Hậu và rạch Mặc Cần Dưng. Thực dân Pháp đã dùng nhiều thủ đoạn tấn công vào căn cứ Bãi Thưa; mặc dù Nghĩa quân đã chiến đấu quyết liệt với tinh thần dũng cảm, gan dạ nhưng không chống cự nổi trước sức mạnh của quân Pháp. Cuối cùng, Pháp chiếm được đồn Hưng Trung và cuộc khởi nghĩa Bảy Thưa hoàn toàn thất bại.

     Tuy cuộc khởi nghĩa thất bại và Quản cơ Trần Văn Thành đã ra đi nhưng tiếng vang về lòng yêu nước vẫn còn mãi. Vùng đất Láng Linh ngày xưa giờ đây trở thành một vùng kinh tế trù phú, dân cư sung túc cũng là nhờ công lao khai phá ban đầu của ông và các nghĩa binh thời đó. Với những công lao to lớn khai hoang, phục hóa và chống giặc ngoại xâm, nhân dân Châu Phú đã lập đền thờ Ông tại trại ruộng Láng Linh, đền thờ đó đã được Bộ Văn hóa Thông tin công nhận di tích văn hóa - lịch sử cấp quốc gia vào năm 1986. 

Responsive image
 

     Năm 2003, nhân kỷ niệm 130 năm ngày giỗ của Quản cơ Trần Văn Thành, huyện Châu Phú đã quyết định lấy ngày 21 tháng 2 (AL) hằng năm là ngày Lễ hội văn hóa truyền thống của huyện. Được sự quan tâm của cấp ủy, chính quyền địa phương, tại Đền thờ đã diễn ra 17 lần lễ hội với đầy đủ các nghi lễ và các hoạt động văn hóa - văn nghệ, thể dục - thể thao phục vụ cho nhu cầu tín ngưỡng, vui chơi giải trí của nhân dân, hàng năm có vài chục ngàn lượt người dân quanh vùng, các nơi khác về dự. Theo thông lệ, đến ngày 21/02/2020 (AL) nhằm ngày 14/3/2020, tại Đền thờ sẽ diễn ra lễ hội văn hóa truyền thống của huyện lần thứ 18. 

     Tuy nhiên do tình hình dịch bệnh, thực hiện sự chỉ đạo của Ủy ban nhân dân tỉnh, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch về phòng, chống dịch bệnh viêm đường hô hấp cấp do chủng mới của vi rút Corona tại các di tích lịch sử - văn hóa, danh lam thắng cảnh trên địa bàn. Theo đó đồng chí Bí thư Huyện ủy, Chủ tịch UBND huyện chỉ đạo không tổ chức Lễ hội Văn hóa truyền thống huyện Châu Phú lần thứ XVIII năm 2020 nhằm hạn chế việc tập trung đông người cũng như đảm bảo cho công tác về phòng, chống dịch bệnh trên địa bàn huyện.

     Tại Đền thờ, các nghi lễ thờ cúng diễn ra bình thường (vào ngày 21 và 22 tháng 02-AL), nhưng không tổ chức nấu ăn đãi khách đến viếng, hạn chế việc tập trung đông người, đảm bảo cho công tác phòng, chống dịch bệnh. Các cấp, các ngành ủng hộ và tuyên truyền rộng rãi cho nhân dân gần xa được biết để cùng phối hợp thực hiện.

Thêu Nguyễn - Phòng Văn hóa và thông tin

các tin khác