Được xây dựng từ tình tiết của các vụ án có thật, gắn với đặc điểm tâm lý lứa tuổi, trong tháng 12 vừa qua, Ban Thường vụ Huyện Đoàn Châu Phú phối hợp với Chi đoàn khối nội chính huyện (Tòa án Nhân dân – Viện kiểm sát Nhân dân – Thi hành án dân sự – Phòng Tư pháp) tổ chức các Phiên tòa giả định với nội dung tuyên truyền về bạo lực học đường, vi phạm quy định về trật tự an toàn giao thông trong lứa tuổi học sinh… Các phiên toà giả định đã thu hút sự tham gia của hơn 2.000 đoàn viên, học sinh khối THCS và THPT ở các điểm trường trong huyện.
“Phiên tòa giả định” được thực hiện với diễn biến, quá trình xét xử như một cuộc xét xử tại Tòa án, bao gồm đủ các thành phần Hội đồng xét xử tái hiện như một phiên tòa thật. Qua đó nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, ý thức về văn hóa, cách ứng xử trong đoàn viên, thanh niên và học sinh.
Trong phiên toà giả định tại trường THCS Mỹ Đức để tuyên truyền về bạo lực học đường. Nội dung tình huống giả định như sau: Dương Thị Bích Hợp, Dương Thảo Vy và Nguyễn Cát Lil (cùng sinh năm 2009 và đang là học sinh) quen biết nhau qua mạng xã hội Zalo, Facebook. Do trước đó, Hợp và Lil cự cãi dẫn đến đánh nhau tại căn tin nhà trường, được thầy cô, bạn bè can ngăn và mâu thuẫn trong chuyện tình cảm nên Hợp và Lil nhắn tin chửi nhau và thách thức nhau qua ứng dụng Zalo. Trong lúc điều khiển xe gắn máy đến khu vực Miễu thuộc thành phố Châu Đốc, Dương Thị Bích Hợp bị một nhóm thanh niên (không rõ lai lịch) ném đá nhưng không trúng. Tức giận, Hợp rủ Dương Thảo Vy, Trần Minh Trí (Trí không đi học, quen biết với Hợp qua mạng xã hội Zalo, Facebook) cùng một vài người bạn của Trí đến khu vực trên tìm đánh nhóm thanh niên ném đá Hợp. Tuy nhiên, đến nơi thì không thấy ai nên cả nhóm bỏ về. Hợp và Vy nghi ngờ Lil là chủ mưu, xúi giục người khác ném đá mình nên Hợp nhắn tin Zalo cho Lil hẹn ra Chợ Mỹ Đức nói chuyện. Khi đi đến điểm hẹn Hợp có mang theo trong người 01 con dao Thái Lan dùng gọt trái cây. Khoảng 21 giờ cùng ngày, ngay khi gặp Lil đến trước Chợ Mỹ Đức, Hợp và Vy xông tới dùng nón bảo hiểm đánh tới tấp vào vùng đầu của Lil, Lil dùng tay đỡ và chống trả lại. Lúc này Hợp lấy ra con dao để trong túi quần để hành hung Lil. Sự việc được người dân phát hiện truy hô và Lil được đưa đi cấp cứu kịp thời. Sáng hôm sau, Hợp và Vy ra Công an đầu thú. Gia đình bị cáo Hợp và Vy đã bồi thường, khắc phục hậu quả cho bị hại số tiền 120.000.000 đồng. Căn cứ kết luận giám định pháp y đã xác định tỷ lệ phần trăm tổn thương cơ thể của Lil tại thời điểm giám định là 40%. Xác định hành vi của Dương Thị Bích Hợp, Dương Thảo Vy là nguy hiểm cho xã hội, đã xâm hại đến quyền được tôn trọng và bảo vệ sức khỏe của người khác, cần thiết phải được xử lý nghiêm minh trước pháp luật. Do đó, Viện Kiểm sát nhân dân huyện quyết định truy tố bị can Dương Thị Bích Hợp, Dương Thảo Vy ra trước Tòa án nhân dân huyện để xét xử về tội “Cố ý gây thương tích” theo quy định tại điểm c khoản 3 Điều 134 Bộ luật Hình sự.
Quá trình xét xử tại phiên tòa giả định, Hội đồng xét xử, Kiểm sát viên và những người tham gia tố tụng đã phân tích lý do, nguyên nhân dẫn đến hành vi gây thương tích đáng tiếc mà người gây ra là học sinh. Phiên tòa đã khéo léo lồng ghép tuyên truyền, phổ biến, giới thiệu về các quy định của Bộ luật Hình sự, về các hành vi cố ý gây thương tích, bạo lực học đường, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, ý thức về văn hóa, cách ứng xử trong đoàn viên, thanh niên và học sinh.
Em Hồ Thị Quyển Duy – học sinh lớp 9A4, trường THCS Mỹ Đức chia sẻ: “Qua Phiên tòa giả định tuyên truyền về phòng, chống bạo lực học đường hôm nay, em cảm thấy hậu quả và nguyên nhân dẫn đến việc xảy ra bạo lực học đường là không đáng. Chỉ vì một phút giây nông nổi, thiếu suy nghĩ mà bạn học sinh ấy lại đánh mất cả một tương lai của mình. Qua đó, em cảm thấy trên cương vị là một học sinh, đang mặc trên mình chiếc áo trắng và khăn quàng đỏ, phải luôn suy nghĩ thật kỹ trước khi muốn thực hiện một hành vi nào đó, vì có thể hành động đó sẽ dẫn đến những hậu quả mà chúng ta không lường trước được. Mong rằng, các bạn học sinh như chúng em hãy suy nghĩ thật thấu đáo trước khi làm, trước khi hành động, vì hậu quả tương lai sau này là của chính mình”.
Còn em Trần An Nhi – học sinh lớp 9A5 thì cho biết: “Từ Phiên tòa giả định ngày, em nhận biết được nguyên nhân, tác hại, hậu quả của bạo lực học đường ảnh hưởng về mặt tâm lý, sức khỏe của bị hại; ảnh hưởng đến gia đình, cuộc sống, tương lai của bị cáo và ảnh hưởng đến cả môi trường giáo dục của chúng em. Em xin cam kết sẽ không tham gia vào bất cứ hành vi bạo lực học đường nào và em sẽ góp phần chung tay tuyên truyền, đấu tranh và phòng, chống bạo lực đường”.
Hay trong Phiên toà giả định tuyên truyền về tham gia giao thông và an toàn giao thông tại Trường THPT Châu Phú. Sau phiên toà giả định là phần tuyên truyền về giao thông đường bộ và giao lưu kiểm tra kiến thức của các em học sinh. Từ đó giúp các em học sinh nhận thức được hành vi vi phạm pháp luật về an toàn giao thông để ý thức được các hành vi không được phép khi tham gia giao thông tránh được các trường hợp đáng tiếc xảy ra.
Theo Đoàn Trường THPT Châu Phú: “Thời đại công nghệ phát triển, giới trẻ có cơ hội tiếp cận nhiều thông tin nhưng cũng đối mặt với những hệ lụy, nhất là khi không được trang bị nền tảng kiến thức pháp luật. Một số bạn trẻ hiện nay “vô tư” thực hiện những hành vi vi phạm pháp luật gây ra hậu quả nghiêm trọng chỉ vì thiếu hiểu biết pháp luật. Việc dựng lại tình huống về một vụ tai nạn giao thông để học sinh và gia đình học sinh hiểu hơn về pháp lí cũng như nhận thức được vấn đề nghiêm trọng, từ đó nâng cao ý thức chấp hành pháp luật”.
Các phiên tòa giả định với nội dung xây dựng sát với thực tiễn và phù hợp với sự quan tâm của phụ huynh, học sinh nhằm tuyên truyền pháp luật một cách trực tiếp, sinh động đến thanh thiếu niên và các em học sinh. Đây không chỉ là sân chơi bổ ích giúp cho các em hiểu được trình tự diễn ra một phiên tòa, nắm được các văn bản, điều luật mà còn góp phần truyền tải, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật cho lứa tuổi học sinh, giúp cho các em học sinh hiểu và có cách xử sự phù hợp, đúng quy định của pháp luật khi đối mặt với những mâu thuẫn trong cuộc sống, trong học đường, xây dựng ý thức chấp hành pháp luật của mỗi học sinh, góp phần phòng ngừa hành vi phạm tội trong lứa tuổi học sinh.
Trúc Mai
