Để góp phần nâng cao giá trị ngành hàng lúa gạo, hướng đến sản xuất bền vững, UBND xã Bình Long đã và đang tập trung triển khai Đề án Phát triển bền vững 1 triệu ha chuyên canh lúa chất lượng cao, phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh vùng Đồng bằng sông Cửu Long đến năm 2030.
UBND xã đã chủ động phối hợp với phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện tổ chức họp dân triển khai kế hoạch, để thông tin đến bà con nông dân được biết và kết hợp thực hiện. Như kế hoạch đề ra, đến năm 2025, UBND xã Bình Long phấn đấu có tổng diện tích canh tác vùng chuyên canh lúa chất lượng cao và phát thải thấp đạt 543,6 hecta, tại 05 tiểu vùng gồm: Kênh Đê, Kênh 2, Cây Dương, Quốc Gia; Kênh 2, Kênh 7, Cây Dương, Quốc Gia; Kênh 7, Kênh 8, quốc gia, Cây Dương; Kênh 1, Kênh 2, Chủ Mỹ, Kênh 10 Châu Phú; Kênh 7, Kênh 8, Quốc Gia, Kênh 10 Châu Phú). Đối với diện tích tham gia đề án từ năm 2026 đến năm 2030, phấn đấu đạt 1.568 hecta. Dự kiến, địa phương sẽ triển khai thực hiện 02 mô hình điểm, cụ thể: tại hộ ông Nguyễn Văn Két, tiểu vùng 195 hecta, ấp Bình Châu với diện tích 3,2 hecta; và tại hộ ông Nguyễn Thanh Nghiêm, tiểu vùng 515 hecta, ấp Bình Thuận với diện tích 9 hecta. Hằng năm, địa phương cũng sẽ xây dựng kế hoạch cụ thể.
Theo đó, mục tiêu của dự án là nhằm hình thành vùng chuyên canh lúa chất lượng cao và phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh đã đăng ký tham gia đề án với tổ chức lại hệ thống sản xuất theo chuỗi giá trị, áp dụng các quy trình canh tác bền vững, nhằm gia tăng giá trị, góp phần phát triển bền vững ngành lúa gạo, nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh, thu nhập và đời sống của người dân trồng lúa, bảo vệ môi trường, thích ứng với biến đổi khí hậu và giảm phát thải nhà kính.
Trong quá trình tổ chức sản xuất theo đề án đề ra, địa phương cũng đã chỉ đạo phải đảm bảo chặt chẽ các yêu cầu về canh tác bền vững như: lượng lúa giống gieo sạ dưới 70kg/ha; lượng phân bón hoá học, lượng thuốc bảo vệ thực vật có nguồn gốc hoá học giảm 30%; lượng nước tưới so với canh tác truyền thống giảm 20%; 100% diện tích áp dụng ít nhất một quy trình canh tác bền vững như: 1 phải 5 giảm, SRP, tưới nước khô xen kẻ và các tiêu chuẩn thực hành nông nghiệp được chứng nhận và được cấp mã số vùng trồng.
Trong đó, về vấn đề tổ chức sản xuất, yêu cầu 100% diện tích sản xuất vùng chuyên canh lúa chất lượng cao và phát thải thấp có liên kết giữa doanh nghiệp với Hợp tác xã, Tổ hợp tác…. trong sản xuất và tiêu thụ sản phẩm; tỷ lệ cơ giới hoá đồng bộ đạt 70% diện tích; trên 585 hộ áp dụng quy trình canh tác bền vững; tỷ lệ thất thoát sau thu hoạch dưới 8%; 100% rơm rạ thu gom khỏi đồng ruộng và được chế biến tái sử dụng hoặc xử lý bằng quy trình, công nghệ phù hợp giảm phát thải nhà kính; giảm trên 10% lượng phát thải khí nhà kính so với canh tác lúa truyền thống; về thu nhập người trồng lúa: giá trị tăng trong chuỗi lúa gạo tăng 40%, trong đó tỷ suất lợi nhuận người trồng lúa đạt 50%.
Cùng với đó, địa phương cũng đã triển khai thực hiện có hiệu quả các chính sách của tỉnh như: đề án tái cơ cấu ngành nông nghiệp; một số chính sách hỗ trợ, nâng cao năng lực, khuyến khích phát triển Hợp tác xã, Tổ hợp tác trên địa bàn… Đồng thời củng cố và đầu tư cơ sở hạ tầng phục vụ sản xuất, tiếp tục đầu tư, nâng cấp hệ thống giao thông nội đồng, kết nối giao thông nội đồng và hệ thống giao thông liên vùng, hoàn thiện và nâng cấp hệ thống thuỷ lợi tưới, tiêu nội đồng, trang bằng đồng ruộng theo từng tiểu vùng để góp phần tiết kiệm nước, áp dụng tốt các giải pháp kỹ thuật trong sản xuất. Rà soát lại mạng lưới kho, sấy, chế biến trong vùng chuyên canh lúa chất lượng cao và phát thải thấp, bảo đảm cung cấp tốt các dịch vụ kỹ thuật bảo quản sau thu hoạch. Có định hướng và xây dựng cơ cấu giống lúa phù hợp cho từng vùng và tiểu vùng sinh thái đảm bảo phục vụ cho xuất khẩu và tiêu dùng nội địa, tăng tỷ lệ sử dụng giống lúa cấp xác nhận, giống lúa chất lượng cao, lúa thơm đặc sản.
Chú trọng đẩy mạnh các hoạt động kỹ thuật trong việc làm đất, thu gom rơm và không đốt đồng, phát triển các hoạt động nghiên cứu, sử dụng phụ phẩm rơm rạ trong sản xuất để làm nấm và chế biến phân hữu cơ hoàn trả lại chất dinh dưỡng cho đồng ruộng, phát triển các hoạt động nghiên cứu, ứng dụng sản phẩm từ rơm rạ trong sản xuất. Phối hợp với các ngành chuyên môn triển khai ứng dụng phần mềm, ứng dụng thiết bị di động thông minh giúp quản lý nông nghiệp số, số hoá dữ liệu, thu nhập dữ liệu trong quá trình canh tác, xem dự báo, cảnh báo và sử dụng cho việc truy suất nguồn gốc. Thực hiện cấp mã số vùng trồng tại các vùng nguyên liệu, đảm bảo quản lý được chất lượng sản phẩm trong quá trình sản xuất, đặc biệt là dư lượng chất hoá học, thuốc bảo vệ thực vật trong lúa gạo. Nhất là đẩy mạnh tuyên truyền chủ trương, chính sách và lợi ích của sự phát triển vùng lúa chuyên canh chất lượng cao phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh và chuỗi giá trị lúa gạo, tuyên truyền quảng bá các mô hình hay, hiệu quả và các sáng kiến mới trong sản xuất lúa v.v… Từ đó, có thể phối hợp và thống nhất hành động với các ngành chuyên môn trong tổ chức vận động nông dân tham gia thực hiện dự án.
Và để đề án thật sự tạo được sự lan tỏa mạnh mẽ tới bà con nông dân trên địa bàn xã; UBND xã Bình Long sẽ tăng cường công tác thông tin tuyên truyền đối với những hộ có đất nằm trong vùng đề án, đồng thời đề ra giải pháp hỗ trợ nông dân, nhằm hướng tới mục tiêu hình thành và phát triển bền vững vùng chuyên canh lúa tập trung quy mô lớn, chất lượng cao trên địa bàn xã. Từ đó góp phần chuyển đổi toàn diện việc canh tác lúa, nâng cao thu nhập cho người trồng lúa, bảo vệ môi trường, giảm phát thải khí nhà kính theo đúng quy trình, quy định của đề án đề ra. Để thông qua đề án nhằm thu hút các doanh nghiệp liên kết, duy trì và tăng cường sự hỗ trợ kỹ thuật cho nông dân trong cánh đồng lúa lớn, để tạo nguồn nguyên liệu ổn định về cả số lượng và chất lượng, đảm bảo nền sản xuất nông nghiệp bền vững về lâu về dài trong thời gian tới.
Nguyễn Kim
